Raadsvragen: Het voortbestaan van Museum Kempenland

14 juni 2010

Ingediend door Trots op Nederland en Lijst Pim Fortuyn


Update: Met antwoord van het college 13 juli 2010




Geacht college,

De fractie van Trots op Nederland maakt zich ernstig zorgen over het voortbestaan van Museum Kempenland en daarmee verbonden de historisch belangrijke collectie en niet in de laatste plaats de openbare toegang tot het rijksmonument lokaal bekend als 'de Steentjeskerk'. Letterlijk schrijft de commissie niet af te doen aan het belang van het museum, edoch de wijze waarop de subsidieaanvraag is gemotiveerd was voor haar reden te adviseren om de subsidievraag af te wijzen. Verder stelt zij in haar rapport 'De adviescommissie zou de cultuurhistorische functie (erfgoed) waarvan Kempenland deel uitmaakt, in een groter perspectief met een nieuwe ambitie willen zien'. Daar per 1 januari 2011 het bestuur van Museum Kempenland geen subsidie meer is verleend zoals tot dan toe, zal het bestuur zich genoodzaakt zien per 1 september het sluitingsdraaiboek in te laten gaan. Daarom stellen onze fracties - Trots op Nederland en de Lijst Pim Fortuyn - met urgentie de navolgende vragen aan het college.

1. Is het college bekend met het feit dat op 28 en 29 april gesprekken hebben plaatsgevonden in het kader van de commissie Cultuur Totaal?

2. Is het college bekend met het feit dat voor deze gesprekken een agenda is op gesteld met een zestal onderwerpen waarvan slechts één onderwerp (punt 5) ongeordend voorbij kwam en deelnemers de door hen voorbereide punten onbehandeld zagen?

Voor de volledigheid noemen we ze nog even.
* Onderwerp 1: Vastgoed; Vraag; waar ligt de balans tussen investeren in huisvesting versus investeren in programmering?
* Onderwerp 2: Participatie; Stelling; cultuur is participatie.
* Onderwerp 3: Bedrijfsvoering; Vraag: Hoe gaat de culturele bedrijfsvoering de komende jaren veranderen?
* Onderwerp 4: introductie nieuwe generaties; Vraag: Innovatie: institutionaliseren of faciliteren? Wie zijn de regisseurs van de nieuwe generatie?
* Onderwerp 5: Positionering / Aanbod: Vraag: hoe positioneert de gemeente Eindhoven zichzelf? En hoe de cultuurinstellingen daarbinnen?
* Onderwerp 6: Gemeentelijk beleid: Stelling: Een dynamisch en boeiend cultureel Eindhoven betekent keuzen maken.

3. Is het college bekend met het feit dat begin 2010 door de gemeente gesprekken geïnitieerd zijn met betrekking tot een nieuwe erfgoedinstelling?

4. Is het college bekend met het feit dat na een eerste bijeenkomst van de werkgroep voor deze nieuwe erfstelling op 17 februari er van deze werkgroep geen nieuwe bijeenkomsten zijn geweest? Zo, ja waarom is er geen vervolg als voor sommige instellingen de tijd dringt?

5. Is het college bekend met het feit dat de getroffen instellingen waaronder Museum Kempenland de datum van 1 januari 2011 met rasse schreden zien naderen en dat deze instellingen per deze datum niet meer zullen bestaan?

6. Is het college bekend met het feit dat zij, indien zij geen verdere actie onderneemt per 1 januari wederom met een monumentaal maar leeg pand zit, of is het college bekend met een 'digitaal depot' invulling zoals geopperd door de commissie? Met andere woorden we zetten er maar een paar pc’s in.

7. Is het college bekend met het feit dat nog immer gewacht wordt op de toewijzing van Museum Kempenland als trouwlocatie? Zoja, waarop hangt het dan?

8. Is het college bekend met het feit dat indien per 1 september 2010 geen duidelijkheid aan het museum is verleend over een mogelijke toekomst, de collectie na in bijna 100 jaar moeizaam te zijn bijeengebracht en in die periode gegroeid is tot een historisch waardevolle, Eindhoven in delen zal verlaten na te zijn ondergebracht geweest in het oude stadhuis in de Rechtestraat, het van Abbemuseum (oorlogsjaren) Waaggebouw, 'Krabbedans' en 'Steentjeskerk'?

9. Is het college bekend met het feit dat de jarenlange subsidies die zij aan het museum hebben verleend ten opzicht van andere steden in hoogte slechts een zeer schamel bedrag per jaar is, omgerekend nog geen eurocent per dag per inwoner?

10. Is het college bekend met het feit dat tegenvallende bezoekers aantallen feitelijk niet zoveel te doen hebben met een museum als zodanig. Dat primair van belang is de collectie, het onderzoek hiervan, het onderhoud en de uitbreiding en slechts secundair de openbaarheidstelling van een collectie?

11. Is het college bekend met het feit dat momenteel de pastorie bij de steentjeskerk leeg en te huur staat?

Dat dit een uitgelezen kans is om de pastorie en kerk bijeen te voegen omdat uitsluitend de kerk weinig vloeroppervlak heeft voor een museuminstelling met ambitie?

12. Is het college bekend met het feit dat binnen museum Kempenland ten aanzien van leiding een frisse wind waait en een nieuwe interactieve tentoonstelling 'stik maar' (vanaf 12 juni) een voorbeeld is van hoe het ook kan? Zo, ja realiseert het college zich dan dat dit wel eens de laatste expositie kan zijn?

13. Is het college bekend met het feit dat de commissie cultuur totaal nooit de waarde en het nut van de collectie of museum heeft bestreden, maar slechts 'niet voldoende motivatie' vond in de subsidieaanvraag?

14. Is het college bereid ten halve te keren in plaats van ten hele te dwalen?

15. Zo neen, waarom niet?

16. Is het college nu bereid een tweejarige overbruggingssubsidie ter hoogte van 2 maal de tot nu toe gebruikelijke subsidie te verlenen om een nieuwe opzet te kunnen realiseren? Zo nee, waarom niet? Zo ja, kan de aankoop van de pastorie door de gemeente gerealiseerd worden, en in verhuur gegeven worden aan het museum? Zo nee, waarom niet.

Eindhoven, 14 juni 2010


Antwoord van burgemeester en wethouders

1. Is het college bekend met het feit dat op 28 en 29 april gesprekken hebben plaatsgevonden in het kader van de commissie Cultuur Totaal?

Ja, in het kader van het vervolgtraject Cultuur Totaal zijn de culturele instellingen en vertegenwoordigers van de verschillende domeinen door de adviescommissie Cultuur Totaal uitgenodigd voor verschillende gespreksrondes op 28 en 29 april.

2. Is het college bekend met het feit dat voor deze gesprekken een agenda is op gesteld met een zestal onderwerpen waarvan slechts één onderwerp (punt 5) ongeordend voorbij kwam en deelnemers de door hen voorbereide punten onbehandeld zagen?

Voor de volledigheid noemen we ze nog even.
* onderwerp 1: Vastgoed; vraag: waar ligt de balans tussen investeren in huisvesting versus investeren in programmering?
* onderwerp 2: Participatie; Stelling; cultuur is participatie.
* onderwerp 3: Bedrijfsvoering; Vraag: Hoe gaat de culturele bedrijfsvoering de komende jaren veranderen?
* onderwerp 4: introductie nieuwe generaties; Vraag: Innovatie: institutionaliseren of faciliteren? Wie zijn de regisseurs van de nieuwe generatie?
* onderwerp 5: Positionering/ Aanbod: Vraag: hoe positioneert de gemeente Eindhoven zichzelf? En hoe de cultuurinstellingen daarbinnen?
* onderwerp 6: Gemeentelijk beleid: Stelling: Een dynamisch en boeiend cultureel Eindhoven betekent keuzen maken.

Ja, deze gesprekken zijn onder verantwoordelijkheid van de adviescommissie Cultuur Totaal georganiseerd. Ter voorbereiding op deze gesprekken is een agenda opgesteld. Deze agenda was echter bedoeld als een richtlijn. De gespreksgroepen hebben vrijheid gekregen de gesprekken zelf in te vullen. De instellingen hebben de mogelijkheid gekregen actief mee te denken over verschillende thema’s uit Cultuur Totaal.

3. Is het college bekend met het feit dat begin 2010 door de gemeente gesprekken geïnitieerd zijn met betrekking tot een nieuwe erfgoedinstelling?

Ja. Wij hebben een opdracht geformuleerd op basis van het advies van de commissie Cultuur Totaal over erfgoed (besluit van B&W d.d. 15 januari 2010). Het doel van de opdracht is te komen tot een inhoudelijk advies over uitgangspunten en een organisatievorm dat de basis kan zijn voor de subsidieaanvragen van betrokken instellingen voor 2011. Voor de uitwerking van deze opdracht zijn diverse gesprekken geïnitieerd.

4. Is het college bekend met het feit dat na een eerste bijeenkomst van de werkgroep voor deze nieuwe erfstelling op 17 februari er van deze werkgroep geen nieuwe bijeenkomsten zijn geweest. Zo, ja waarom is er geen vervolg als voor sommige instellingen de tijd dringt?

Na 17 februari zijn verschillende bijeenkomsten geweest:
- op 3 maart is er een vervolg overleg met de werkgroep geweest
- op 9 maart heeft de stuurgroep overlegd
- op 11 maart zijn alle betrokkenen, inclusief de leden van de werkgroep, bijeen geweest voor overleg.

Daarna heeft de voorzitter van de stuurgroep, mw. H. Houben op 29 maart met alle werkgroepleden individueel gesproken. Naar aanleiding van deze gesprekken is gekozen voor een andere invulling van het proces. Dit is op 26 mei besproken met wethouder Schreurs. Alle stuurgroep- en werkgroepleden waren daarvoor uitgenodigd.
 
M. Duijghuisen, directeur van het Regionaal Historisch Centrum, is daarna als trekker benoemd en voert thans overleg met vertegenwoordigers van de verschillende betrokken organisaties. Hij zal begin juli verslag doen van zijn bevindingen.

5. Is het college bekend met het feit dat de getroffen instellingen waaronder Museum Kempenland de datum van 1 januari 2011 met rasse schreden zien naderen en dat deze instellingen per deze datum niet meer zullen bestaan?

Formeel is het zo dat de culturele instellingen jaarlijks voor 1 oktober een subsidieaanvraag voor het daar op volgende jaar moeten insturen. Besluitvorming daarover bepaalt de mate van subsidie voor een jaar.
De gemeente kan op basis van beleidswijzigingen een subsidieaanvraag weigeren of lager honoreren. Er is geen besluit om subsidie van Museum Kempenland per 1 januari 2011 te beëindigen. Echter, in een overleg van het bestuur van Museum Kempenland met wethouder Schreurs is besproken uiterlijk eind juli duidelijkheid te geven omtrent de ontwikkeling van het erfgoed. De functie en collectie van Museum Kempenland maken daar deel van uit.

6. Is het college bekend met het feit dat zij, indien zij geen verdere actie onderneemt per 1 januari wederom met een monumentaal maar leeg pand zit, of is het college bekend met een 'digitaal depot' invulling zoals geopperd door de commissie? Maw we zetten er maar een paar pc’s in.

Mocht subsidie aan Kempenland stoppen, dan zullen wij ons beraden op een goede herbestemming van De Steentjeskerk. Een digitaal depot is door de adviescommissie Cultuur Totaal als mogelijkheid genoemd, hier zijn geen concrete plannen voor. Het idee voor een dergelijk depot maakt deel uit van het integrale erfgoedadvies van de commissie en speelt mee in de het nieuw te ontwikkelen erfgoedinitiatief.

7. Is het college bekend met het feit dat nog immer gewacht wordt op de toewijzing van Museum Kempenland als trouwlocatie? Zo ja waarop hangt het dan?

Ja, Museum Kempenland heeft kenbaar gemaakt als trouwlocatie te willen worden aangewezen. Wij willen geen besluit voor Museum Kempenland afzonderlijk nemen en werkt op dit moment aan een integraal voorstel ten aanzien van de trouwlocaties.  Aan de commissie Bestuur en Financien zal een discussienotitie worden aangeboden waarin advies wordt gevraagd over de wijze waarop de gemeente Eindhoven in de toekomst met haar trouwlocaties dient om te gaan. Dit zal worden vertaald in een raadsvoorstel dat komend najaar aan de raad ter besluitvorming zal worden voorgelegd.

8. Is het college bekend met het feit dat indien per 1 september 2010 geen duidelijkheid aan het museum is verleend over een mogelijke toekomst, de collectie na in bijna 100 jaar moeizaam te zijn bijeengebracht en in die periode gegroeid is tot een historisch waardevolle, Eindhoven in delen zal verlaten na te zijn ondergebracht geweest in het oude stadhuis in de Rechtestraat, het van Abbemuseum (oorlogsjaren), Waaggebouw, 'Krabbedans' en 'Steentjeskerk'?

Het bestuur van Museum Kempenland heeft dit in een overleg met wethouder Schreurs besproken. Wij werken er aan om uiterlijk eind juli duidelijkheid te geven omtrent de ontwikkeling van het erfgoed. De functie en collectie van Museum Kempenland maken daar deel van uit.

Het formele traject is als volgt: Op basis van een door Museum Kempenland in te dienen begroting zal een beslissing over subsidie in 2011 worden genomen. Als dat een negatief besluit is zal, conform art.4.51 van de Algemene wet bestuursrecht, zorgvuldig naar de verplichtingen van de instelling worden gekeken en op basis daarvan een redelijke termijn van beëindiging van de subsidie in acht worden genomen. Daarbij zijn huisvesting, personeel en collectie zaken waar op een zorgvuldige en juridisch correcte wijze mee om gegaan wordt. Mogelijk krijgt deze procedure een andere invulling op basis van het advies over de erfgoedontwikkeling en daarop gebaseerde subsidieaanvraag van Museum Kempenland.

9. Is het college bekend met het feit dat de jarenlange subsidies die zij aan het museum hebben verleend ten opzicht van andere steden in hoogte slechts een zeer schamel bedrag per jaar is, omgerekend nog geen eurocent per dag per inwoner?

Benchmark tussen verschillende musea geeft een onvolledig beeld omdat elk museum zijn specifieke kenmerken en relatie tot de overheid heeft. Deze specifieke relatie is van invloed op de hoogte van het bedrag. In het kader van Cultuur Totaal denken wij na over de functies die wij van belang vinden voor de stad en welke budgetten daarvoor nodig zijn.

10.  Is het college bekend met het feit dat tegenvallende bezoekers aantallen feitelijk niet zoveel te doen hebben met een museum als zodanig? Dat primair van belang is de collectie, het onderzoek hiervan, het onderhoud en de uitbreiding en slechts secundair de openbaarheidstelling van een collectie?

Voor Museum Kempenland bestaat de taak waar subsidie voor wordt verleend uit verschillende onderdelen. Een verantwoord beheer en gebruik van de collectie is één onderdeel, het zichtbaar, toegankelijk maken van die collectie door het organiseren van tentoonstellingen is een – minstens zo belangrijk – ander onderdeel. Bezoekersaantallen zijn tot op zekere hoogte een maatstaf voor het succes van de tentoonstellingen en in die zin wel van belang. Dit geeft immers aan in hoeverre het museum er in slaagt de collectie en daarmee de cultuurhistorie van Eindhoven zichtbaar te maken wat een belangrijke doelstelling in het beleid ten aanzien van cultuurhistorie is. Interessant is in de huidige discussie of ontsluiting van de collectie niet heel anders kan en zelfs dient te gebeuren. Museum Kempenland heeft geen onderzoekstaak.

11. Is het college bekend met het feit dat momenteel de pastorie bij de steentjeskerk leeg en te huur staat? Dat dit een uitgelezen kans is om de pastorie en kerk bijeen te voegen omdat uitsluitend de kerk weinig vloeroppervlak heeft voor een museuminstelling met ambitie?

De mogelijkheid de pastorie te kopen of te huren heeft zich eerder voorgedaan. Wij zien daarvan af omdat de ontwikkeling van Museum Kempenland op dit moment in een breder perspectief wordt gezien. Het coalitieakkoord stelt nadrukkelijk niet in een cultuurhistorisch museum te willen investeren.

12.  Is het college bekend met het feit dat binnen museum Kempenland ten aanzien van leiding een frisse wind waait en een nieuwe interactieve tentoonstelling 'stik maar' (vanaf 12 juni) een voorbeeld is van hoe het ook kan? Zo, ja realiseert het college zich dan dat dit wel eens de laatste expositie kan zijn?

Het is ons bekend dat er diverse wisselingen in de leiding van Museum Kempenland hebben plaatsgevonden. Conform het raadsbesluit van 2009 mag de ontwikkeling van Kempenland niet los staan maar moet binnen het grotere geheel van erfgoed in Eindhoven gezien worden.

13. Is het college bekend met het feit dat de commissie cultuur totaal nooit de waarde en het nut van de collectie of museum heeft bestreden, maar slechts 'niet voldoende motivatie' vond in de subsidieaanvraag?

De adviescommissie geeft aan dat collectie en cultuurhistorische functie van belang zijn en onderdeel van het nieuw initiatief moet zijn. In de gesprekken over het nieuwe erfgoedinitiatief waar onder andere bestuur en directie van Museum Kempenland aan deelnemen, spelen deze onderdelen dan ook een rol.

14. Is het college bereid ten halve te keren in plaats van ten hele te dwalen?

Wij zijn van mening dat op dit moment ten aanzien van Museum Kempenland een zorgvuldige lijn wordt uitgezet. De relatie tot de integrale ontwikkeling op het gebied van erfgoed speelt daarin een belangrijke rol.

15. Zo neen, waarom niet?

Zie bovenstaand.

16. Is het college nu bereid een tweejarige overbruggingssubsidie ter hoogte van 2 maal de tot nu toe gebruikelijke subsidie te verlenen om een nieuwe opzet te kunnen realiseren? Zo nee, waarom niet. Zo ja, kan de aankoop van de pastorie door de gemeente gerealiseerd worden, en in verhuur gegeven worden aan het museum? Zo nee, waarom niet.

Nee, wij willen voor Museum Kempenland geen uitzondering maken. De uitwerking van de opdracht Cultureel Erfgoed Eindhoven en de besluitvorming daarover vormen de basis voor de te verlenen subsidies aan de huidige erfgoed instellingen.

Eindhoven, 13 juli 2010